25.11.2017 (04.09.1396)

یادی از یک نقش برازنده دپلوماتیک شهید موسی شفیق در راه آزادی بنګله دیش
 مجید منګل  دپلومات سابق افغانستان در ملل متحد

قبل از آنکه در مورد سهمګیری تاریخی و برازنده ( شهید موسی شفیق ) وزیر امور خارجه ملی و دانشمند وقت افغانستان درمبا حثات سومین کنفرانس وزرای خارجه دول اسلامی که بمنظور غور بر مسایل عمده سیاسی ، اقتصادی و فرهنګی دول اسلامی بخصوص ( اوضاع بحرانی بنګله دیش )  آنوقت ، درماه مارچ (۱۹۷۲) در شهر ( جده ) عربستان سعودی دایرشده بود  چیزی بنویسم ،  مطالبی را از نظر ارتباط  پیرامون  تحولات سریع اوضاع ( بنګله دیش ) قبل ازتدویر کنفرانس ( جده ) ویا بعبارت دیګر در مد ت زمان قبل از برسمیت شناختن رسمی آنکشور بحیث یک دولت مستقل  در سال ۱۹۷۲، بعرض میرسانم :

د ر آغاز( دهه هفتاد میلادی) زمانیکه  مبارزات آزادی خواهی مردم بنګله دیش امروز یا ( پاکستان شرقی ) دیروز به رهبری زعیم ملی شان ( شیخ مجیب الرحمن ) رهبر حزب عوامی لیګ  برای تاسیس  ( بنګله دیش ) بحیث یک کشور مستقل پیوسته شد ت می یافت ،  ( حزب عوامی لیګ )   در انتخابات سال  ( ۱۹۷۰ ) به  پیروز ی رسید  .  حکومت نظامی  پاکستان  برهبری دیکتاتور نظامی آنکشور ( جنرال یحیی خان )  پیروزی حزب عوامی لیګ و رهبر آن (شیخ مجیب الرحمن) را در انتخابات ، یک زنګ خطر و تهدید جدی برای تمامیت ارضی  و استقلال پاکستان دانسته  با رد کامل  نتایج انتخابات قانونی مذکور،فرقه های   منظم  و مجهزنظامی اردوی خویش را که تعداد آن به ( ۹۰  هزار ) می رسید در اوایل سال ( ۱۹۷۱) به قوماندانی تورن جنرال ( نیازی )  برای سرکوبی بیرحمانه مبارزات آزادیخواهی مردم بنګله دیش  به آن سرزمین اعزام نمود .           جرایم جنګی و جنایات علیه بشریت را که اردوی پاکستان در جریان این عملیات نظامی در آن سرزمین مرتکب ګردید  شاید در تاریخ منطقه بعد از کشتارهای  خونین تجزیه استعماری ( نیم قاره هند) به دو کشور هند و پاکستان  در سال ( ۱۹۴۷ ) که باعث کشته شدن بی موجب تقریبا ( یک ملیون ) نفر بیګناه و آواره شدن بیشتر از( ده ملیون ) هندو و مسلمان نیم قاره هند ګردید ، نظیر نداشته باشد .

  در نتیجه این عملیات بیرحمانه نظامی  در حدود بیشتر از ( سه هزا ر ) افراد ملکی بشمول شاګردان مکاتب و محصلین پو هنتون ، استادان ، نویسند ګان  و هنر مندان سر شناس بنګله دیش توسط اردوی مهاجم پا کستان بیرحمانه به قتل رسیدند  .     در جریان عملیات نظامی ، عساکر بی مروت اردوی پاکستان ، کشوریکه از روز تاسیس استعماری  خویش تا حال همواره  از دین مقدس اسلام برای پیشبرد اهداف نا جایز سیاسی خویش بهره برداری  نموده و می نماید  با سلاح های دست داشته شان  داخل لیله های دخترانه (پوهنتون داکه ) ګردیده صدها دخترمسلمان محصل  پوهنتون مذ کور را بی سیرت نموده مورد تجاوز جنسی  قرار دادند  . (  نوت – جریانات دردناک  و تکاندهنده این جنایات وعملیات  و حشیانه اردوی پاکستان را چندسال بعداز ارتکاب این جنایات  درحاشیه یکی از جلسات  ( کمسیون حقوق بشر ملل متحد ) در( ژنیو) که من بحیث نماینده افغانستان درآن اشتراک داشتم شخصا از زبان (رییس هیات بنګله دیش) ضمن یک ملاقات خصوصیدر حالیکه قطرات اشک اورا د ر زیر عینک هایش مشاهده می کردم  شنیده ام . حکومت وقت هند برهبری ( اندیرا ګاندی) صدراعظم فقید آنکشور ،  با مشاهده  دوام عملیات بیرحمانه  اردوی پاکستان و دوام ارتکاب جرایم جنګی عساکر پاکستانی  بمقابل مردمان بی دفاع ملکی  بنګله دیش ونیز یک سلسله عوامل دیګر سیاسی ونظامی  ، قطعات منظم ، مجهز و با دسپلین اردوی خویش را  بر علیه اردوی پاکستان  داخل  ( معرکه آزادی خواهی بنګله دیش) نموده در مدت     ( دوهفته ) با  سرعت مسلکی قابل وصف ، شکست فاحش ، ننګین و تسلیمی کامل  را بر اردوی پاکستان تحمیل نمود .                                                                             در نتیجه این شکست ننګین  که در حقیقت سومین شکست اردوی پاکستان بمقابل اردوی هند ازروزتاسیس آنکشور، بود  ( تورن جنرال نیازی ) در حدود ( ۹۰ هزار ) عسکر تحت قومانده خودرا  با همه وسایل و  تجهیزات نظامی  به اصطلاح دو د سته به اردوی فاتح هند  تسلیم و سند تسلیمی اردوی پاکستان را به اردوی هند  در حالیکه  جنرال های فاتح اردوی هند  بالای سرش ایستاده  و مراسم تسلیمی را نظارت می نمود ند  امضا کرد .

  نوت- تورن جنرال (نیازی ) قوماندان اعلی فرقه های اردوی  پاکستان در (بنګله دیش )درموقع  امضای سند تسلیم شدن اردوی پاکستان به اردوی هند ( ۱۶ دسامبر ۱۹۷۱ )

قبل ازینګه قوای نظامی پاکستان با چنین شکست فاحش درمقابل اردوی هند مواجه شود ، حکومت پاکستان  دست به یک ابتکار سیاسی و دپلوماتیک عاجل  زده  تدویر یک جلسه اضطراری (وزرای خارجه کشورهای اسلامی) را برای جلب پشتیبانی از موقف پاکستان در قضیه بنګله دیش که آنرا (یک مساله داخلی پاکستان) میدانست ونیز تقبیح مداخله نظامی هند در آن سرزمین تقاضا نمود .

چند روز قبل از آغاز کنفرانس جده ،( شهید موسی شفیق)  مرا به دفتر خود خواسته  اظهار داشتند  که بحیث  عضو هیات افغانی در (کنفرانس جده ) ایشانرا همراهی خواهم کرد و جداګانه بمن  هدایت  داد ند  بیانیه رسمی شانرا برای ایراد در کنفرانس متذکره ( جده )  به لسان انګلیسی بنویسم و قبل از پرواز بصوب جده توسط طیاره آریانا متن بیانیه را در طیاره  بوی تسلیم نمایم  .

صادقانه اعتراف می نمایم که هدایت آن شخصیت دانشمند با آن سطح عالی درایت و فهم که بیانیه رسمی شانرا من  برای ایراد در کنفرانس وزرای خارجه دول اسلامی در ( جده )  بنویسم برایم  غیر مترقبه و تعجب آور بود  ومن فشار سنګین انجام این هدایت شانرا بر قلب  و روح خود  احساس نمودم .ولی با آنهم  برای انجام با موقع این امر برای شان اطمینان دادم .    در روز حرکت بسوی جده ،  متن بیانیه رسمی شانرا که بجزاز  (مساله بنګله دیش)   موقف رسمی افغانستان را درباره سایر مسایل عمده اسلامی و جهانی آنوقت بیان می نمود  دقایقی بعد از پرواز طیاره از کابل جانب  ( بیرو ت ) برای ملاحظه شان به ایشان سپردم . شهید موسی شفیق با بزرګواری طبیعی که خاصه شخصیت والای شان بود متن بیانیه را در جریان  پروازطیاره  با دقت مطالعه نموده  بدون آوردن کدام تعدیل ویا تغیردر( متن) ، با  ابراز رضایت  از من تشکر نمودند . شهید موسی شفیق متن متذکره را در روز معین ،  بحیث موقف رسمی حکومت  افغانستان پیرامون موضوعات عمده سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی جهان اسلام که مورد بحث کنفرانس بود  در جلسه  رسمی وزرای خارجه دول اسلامی  در(  جده )  ایراد نمودند .    یک نکته مهم و اساسی  را  در ارتباط به متن بیانیه که  من برایشان نوشتم  قابل تذکر میدانم اینست که  من موضوع (جنګ و بحران  بنګله دیش ) را  که ازجمله موضوعات تازه و داغ در آستانه  تدویر کنفرانس اسلامی در (  جده ) بود به اساس هدایت قبلی خودشان ، درمتن بیانیه  شا مل نساختم     و بیان موقف رسمی افغانستان را پیرامون آن موضوع تازه در (کنفرانس جده ) بخود شان واګذار شدم  .               رییس هیات پاکستان که از جمله اولین سخنرانان جلسه بود تحولات اخیر بنګله دیش را که وی آنرا بنام ( پاکستان شرقی ) یاد نمود ازجمله ( موضوعات داخلی) پاکستان دانسته  مداخله نظامی هند را در آن سرزمین تجاوز بر کشورش دانست و از کنفرانس ( جده ) تقاضا نمود تا همبستګی ، همدردی و پشتیبانی شانرا از پاکستان ، بحیث یک کشور اسلامی ،ابراز نمایند .

این تقاضای حکومت پاکستان در زمانی صورت میګرفت که کشتار های بیرحمانه مردمان ملکی و بیګناه و ارتکاب  جرایم جنګی و جنایات علیه بشریت توسط فرقه های منظم اردوی پاکستان در بنګله دیش بشد ت ادامه  داشت .  کنفرانس  وزرای خارجه دول  اسلامی متاسفانه بدون کدام پشتیبانی از مبارزات مردم بنګله دیش ویا دفاع از (حق خود ارادیت آزاد) آنها برای تعین سرنوشت ،  ارتکاب وسیع جنایات و جرایم جنګی اردوی پاکستان را بمقابل مردم مسلمان و بیګناه بنګله دیش کاملا  نادیده ګرفت .شاید  دخیل بودن  نظامی هند  در( قضیه بنګله دیش ) بحیث یک کشور غیر اسلامی ،  در ابراز پشتیبانی  و همدردی کنفرانس  با پاکستان بحیث یک کشور اسلامی بی تاثیر نبود .  این موضعګیری غیر منصفانه و دور ازعدالت اسلامی  ( کنفرانس جده) که بنام همبستګی اسلامی با پاکستان براه افتاد متاسفا نه  درمتن  اعلامیه نهایی کنفرانس نیز منعکس ګردید .  

وزیر امور خارجه وقت  عربستان سعودی  ( عمر سقا ف ) که بخاطر میزبا نی کشورش  ، ریاست کنفرانس جده  رانیز بعهده داشت در جلب  پشتیبانی دول اشتراک کننده کنفرانس بطرفداری از موقف حکومت پاکستان  و نادیده ګرفتن کامل  جنایات تکان دهنده ضد اسلامی  و ضد  انسانی  اردوی پاکستان ، نقش عمده داشت .

جنت مکان  موسی شفیق که  جریانات و مباحثات کنفرانس را در مورد  اوضاع دردناک بنګله دیش بد قت  دنبال می نمود اجازه سخنرانی خواسته بیانیه شفاهی  پرمحتوایی را بدون استفاده از کدام نوت و یادداشت  به لسان فصیح  ( عربی ) که همزمان بدو لسان انګلیسی و فرانسوی ترجمه میګردید  بدون اینکه نامی از پاکستان ببرد برای مدت ۵-۶ دقیقه در حالیکه همه  وزرای خارجه دول اسلامی حاضردر جلسه  به بیا نیه جامع شان بدقت ګوش میدادند درمورد مشرو عیت مبارزات آزادیخواهی ملی مردمان و ملل مسلمان جهان  بر علیه ظلم ، استبداد وبیعدالتی از نظر اسلام  توضیحات مفصل داده  بر پرنسیب های قبول شده بین المللی درمورد رعایت حقوق انسانی  سیاسی  و مدنی مردمان و ملل جهان تاکید ورزیدند .                                                            وزیر امور خارجه (  تونس)  از جمله اولین وزرای خارجه دول  اسلامی حاضر در مجلس بود که بعد از ختم بیانیه موسی شفیق از جا برخواسته بعد از تبریک ، مرحوم ( موسی شفیق)  را صمیمانه در آغوش ګرفت .              شهید موسی شفیق بعد از ختم بیانیه جامع شان ،  از رییس جلسه ( عمر سقاف )  تقاضا نمود تا قبل از اتخاذ تصامیم  نهایی ، یک (جلسه سری) به اشتراک همه  وزرای خارجه  حا ضر در    ( تالار ) برای غورهمه جانبه (قضیه بنګله دیش) ،  دایر ګردد .   نګرانی وتشویش آشکار هیا ت های عربستان سعودی و پاکستان بعد از ایراد بیانیه فصیح شهید موسی شفیق و ابتکارتازه وی برای دایر شدن یک (جلسه سری ) جداګانه ، از نظر نمایندګان اشتراک کننده پنهان نماند . هیات پآکستان اطمینان داشت که به کمک کشور میزبان  ( عربستان سعودی ) قبلا پشتیبانی پشت پرده همه کشور های عضو          ( موسسه کنفرانس اسلامی ) رابرای حق بجانب بودن  سوقیات نظامی اش در (پاکستان شرقی ) و انتقاد از عملیات نظامی هند در بنګله دیش ، بدست آورده اسټ . 

رییس کنفرانس ( عمر سقاف ) به جلسه اعلام نمود که به اساس پیشنهاد وزیر امورخارجه افغانستان جلسه موجوده ختم و (جلسه سری ) (  وزرای خارجه دول اشتراک کننده اسلامی)    بلا فاصله دایر می شود که  چنین هم شد .     بعد از این اعلام  رییس کنفرانس  ،  تمام وزرای خارجه دول اسلامی در حالیکه شهید موسی شفیق در جلو قرار داشت به دنبال وی بحرکت افتادند تا در اطاق کنفرانس جداګانه ( جلسه سری) شانرا برای غور بر پیشنهاد ( مرحوم شفیق )  آغاز نمایند .

روشن است که من بحیث عضو هیات افغانی با مرحوم شفیق  در(جلسه سری ) متذکره اشتراک نداشتم ولی بعد از ختم جلسه شهید موسی شفیق مرا در جریا ن خلاصه اظهاراتیکه بطرفداری از داعیه برحق  مردم بنګله دیش و آزادی کشور شان  در (جلسه سری)  بعمل آورده بودند ګذاشت که خلاصه  نکات عمده آن را درینجا ذکر می نمایم  :

۱- بر مبنای اصول و پرنسیب های مند رج در( اساسنا مه موسسه کنفرانس اسلامی ) بایست  استقلال سیاسی ، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی تمام  دول عضو مورد احترام قرار داشته باشد .

۲- در صورتیکه یکی از اعضای (موسسه کنفرانس اسلامی) جرایم جنګی و یا جنایات علیه  بشریت را بر علیه مردم خویش  و تمنیات مشروع ملی  آنها مرتکب ګردد نمی تواند  این  جرایم وجنا یا ت  را با استفاده از( دین مقدس اسلام) ویا پرنسیپ های اساسنامه بپوشاند . (نوت - اشاره ضمنی به پاکستان ) .
  ۳-  دین مقدس آسلام ، منشور ملل متحد ونیز سایر اصول و پرنسیب های حقوق بین الدول بشمول  اعلامیه جهانی حقوق بشر ،  همواره ازمقام والای انسان و  مبارزات مشروع مردمان    و ملل جهان  برای دفاع از حقوق حقه شان پشتیبانی نموده و می نماید  .    منظور از این همه تلاش های دپلوماتیک شهید موسی شفیق این بود تا (کنفرانس جده ) (حق خودارادیت آزاد  ) مردم بنګله دیش را برای حصول  آزادی تایید و جنایات اردوی پاکستان رادر آن سرزمین نادیده نګیرد .  ( ختم ) 

ستاسي کمینټ به د پاڼی د مدیریت تر کتني وروسته خپور شي .

Your comment will be published after review by Directorate

Kommentar schreiben

Kommentare

  • غ.حضرت (Sonntag, 26. November 2017 20:08)

    د سردار داؤد دی کور وران شی ( لکه وران چه شو چه له موسی شفیق غوندی تکړه شخصیتونو ئې کار وانه خیست واو واصفی او نورستانی غوندی خیرنی او ناپوهی څېرې ئې رامخته کړې.

Bitte geben Sie den Code ein
* Pflichtfelder