20.12.2016 (3009.1395)

پیرامون متن کتیبۀ مینارنجات وتاریخ تخریب آن

داکتر سید خلیل الله هاشمیان- کلفورنیا                                 

حدودیکنیم ماه قبل به ارتباط اعمارمجدد مینارنجات توسط یکعده وطندوستان و ملیگرایان افغان دریک گوشۀ شهرکابل، خبری ازجانب روزنامۀوزین (سرخط)در پورتال وزین افغان – جرمن آنلاین نشرشدومتن اصلی کتیبۀ مینارنجات نیز ضمیمۀآن خبربود، بقرار ذیل :

"" بیادگارفداکاری ها ومجاهدات وطنخواهانۀ یگانه قاید معظم ونابغۀ بزرگ اعلحضرت محمدنادرشاه افغان که به استماع فریادوطن ازگوشۀ مملکت فرانس خودرا برای نجات واستخلاص وطن درسمت جنوبی رسانده وبعدازقیام به عزم استیصال سارقان درطی اقدامات هشت ماهۀ خودبا دلیران جنوبی و به هجوم وزیرستان 16 میزان هجری 1308 شمسی مرکز سنیۀ افغانیه را فتح وتسخیر وبچۀ سقاو رابا اراکین خاینش از صفحۀ افغانستان معدوم نمود، این خاطرۀ استوار وآبدۀ ثابته بنیادگذاشته شد، تادر بادی الانظار اهل بصیرت، شجاعت وعلو همت این نجات دهندۀ وطن ثابت بوده، ملت افغان این خدمت عالیشان را تقدیر واینگونه ایثار وفداکاری را درتامین سعادت حیات اجتماعی خویش تاسیس وتعقیب کند.""

متعاقبا مقالّۀمفصل  ژورنالست نامدار افغان جناب داکترنبی مصداق درپورتال افغان– چرمن آنلاین نشرشدکه ازتاریخ اعمارمینارنجات توسط اعلحضرت مرحوم محمد نادرشاه گرفته تاتدفین چند تابوت توسط هواخواهان بچۀسقو درتپۀ شهرآراء تا تصمیم اعمارمجددمینارنجات توسط ملیگرایان افغان، معلومات میداد، وعین متن بالا بحیث متن اصلی مینارنجات درمقالۀ مذکور گنجانیده شده بود.

درفاصلۀ چندروزمقالۀ مفصل ومستند دیگری درعین موضوع بقلم نویسنده ومحقق جناب محترم داکتر سیدعبدالله کاظم درپورتال مذکورنشرگردیدکه متن کتیبۀمینارنجات را از یک کتاب چاپ شده تالیف محقق معروف افغان مرحوم عزیزالدین وکیلی فوفلزایی اقتباس کرده بودند. وقتی این قلم(هاشمیان)دومتن فوق الذکر را مطالعه ومقایسه نمود، دربین آنها یک سطرتفاوت یافت واین تفاوت را باتبصره ای درکلکین نظریابی پورتال مذکورنشر ویک سطرتفاوت را قرارذیل برملاساخت:

""... فرانس خود رابرای نجات واستخلاص وطن درسمت جنوبی رسانده وبعدازقیام...""

      ---------------------------------------------------------------

تفاوت مذکوردرمتن ذیل بقسم دیگر نشان داده میشود:((...اعلحضرت محمدنادرشاه افغان که به استماع فریادوطن ازگوشۀ مملکت  ""فرانس خودرا برای نجات واستخلاص وطن درسمت جنوبی رسانده وبعد از قیام...""  به عزم استیصال سارقان درطی اقدامات هشت ماهۀ خود...))

جناب داکترسیدعبدالله کاظم یک سطرتفاوت مذکورا به این دلیل ساختگی تلقی نمودندکه متن منتشرۀ خودشان ازیک منبع معتبراقتباس شده ونیز اعتراض کردند که بایست از روزنامۀ(سرخط)وداکترنبی مصداق سندومرجع اقتباس شان تقاضامیشد. جواب هاشمیان درمقاله ای تحت عنوان "بحثی برتفاوت وکمبود یک سطر درکتیبۀ مینارنجات" مورخ 26 اکتوبر2016، ازینقراربودکه ایمیل دومقام مذکور رانداشته، اما از نقطۀ نظر منطق دستورزبان دری سطرمذکوررا،که ازلحاظ ساختمان دستوری یک(فقره)میباشد، ساختگی نی، بلکه واقعی میشمارد، زیرااین فقره به متن مینارنجات معنی کامل می بخشد، یعنی : ((اعلحضرت نادرشاه خودراازفرانسه برای نجات واستخلاص وطن  به سمت جنوبی رسانده بود...))

 

 

جناب داکتر نبی مصداق درپیامی اظهار نمودند که متن کتیبۀ مینار نجات را از  روزنامۀ(سرخط – شماره 354 مورخ 17 اکتوبر) درمقالۀ شان اقتباس کرده بودند. بنابران اکنون ایجاب میمناید از روزنامۀ وزین (سرخط) بپرسیم که:

(1) متن کتیبۀ مینار نجات را ازکدام منبع یا مرجع اقتباس کرده بودند؟

(2)آیا متن کتیبۀ مینارنجات منتشرۀروزنامۀ خودرا قابل اعتبارمیدانند یامتن کتیبه ای را که جناب داکتر سیدعبدالله کاظم از کتاب مرحوم وکیلی فوفلزایی اقتباس ونشر کرده ودرآن متن اینطور آمده است:

""...اعلحضرت محمدنادرشاه افغان که به استماع فریادوطن ازگوشۀ مملکت به عزم استیصال سارقان در طی اقدامات هشت ماۀ خود با دلیران جنوبی..."" ؟

تثبیت تاریخ تخریب مینار نجات !    

موضوع دوم راجع به تاریخ تخریب مینار نجات است که درتقاطع سرک چمن حضوری وسرک دروازۀلاهوری قرارداشت – این موضوع قبلاوتاکنون درروزنامۀوزین (سرخط)مطرح نشده، ولی بعدازآنکه خبراعمارمجددمینارنجات توسط ملیگرایان افغان درکابل منتشرگردید افغانهای مهاجردرامریکادرپرس وپال افتادند که این مینارتوسط کی وکدام وقت (دورۀ جمهوریت یاکمونستی) تخریب شده است؟ درمدت یکماه گذشته درحدود پنجاه نظر مختلف ازجانب افغانهای داخل وخارج افغانستان درکلکین نظریابی پورتال افغان –جرمن آنلاین نشر شده که نتیجۀ آن ازینقراراست:

1- تخریب مینارنجات دردورۀ جمهوریت و به امر رئیس جمهور محمدداودخان:

محترم دگروال خان آقای سعید(اکنون مهاجر درامریکا)که درجملۀ کودتاچیان رزیم جمهوری و برتبۀتولیمشر ضابط امرآقای غوث الدین فایق وزیرفوایدعامۀرژیم جمهوری بودند، حدودده سال قبل دررساله ای نوشته بودندکه مینارنجات به امر رئیس جمهور محمدداودخان تخریب گردیده بود. دگروال موصوف تا حال چهاربار دربگومگوهای بین الافغانی قول سابق خودراتائیدکرده است. افغان دیگری که اوهم درجملۀکودتاچی های دورۀ جمهوریت شامل واکنون درامریکا مهاجر میباشد، پیامی توسط آقای محمدعارف عباسی(عالم اقتصاد، نویسنده ومحققق)فرستاده که مینارنجات بامررئیس جمهورداود خان تخریب شده، وهم اوبوزیرفرهنگ خودپوهاند نوین امر کرده بودکه تاریخ تجلیل سالانۀ مینار نجات راازجنتری خارج سازد، که بعدازآن تجلیل سالانۀ این روز صورت نگرفت. اما شخص مذکوردرحالیکه این معلومات را داده، افشای نام خودرا اجازه نداده است. نویسندۀاین مقاله(هاشمیان) که حظیرۀ آبایی اش درعقب مقبرۀ تمیم انصار درشهدای صالحین است وده هابارازراه چمن بزیارت پدرواجدادخودرفته واین مینارراقبلا دیده،امادردورۀ جمهوریت داودخان درکابل نبوده، ودرسال 1997 که از کابل دیدن میکرد،شهادت داده که اززبان یکتن ازاستادان پوهنتون کابل شنیده که خسربره اش صاحب منصب قوای کاربه امرداودخان درتخریب این مینارشخصاسهم داشته وامرمذکورطوری بوده که تخریب میناربایدازناوقت شب آغازوتادم صبح سرک قیرشده باشدتا هیچکس متلفت موجودیت این مینارنشود، و امر رهبرداودخان عینا تطبیق شده است – اما هاشمیان غیرازهمین روایت شفاهی که راوی آن نیز وفات یافته، سندی بدست ندارد-ازجانب دیگرهاشمیان روایت وشهادت دگروال خان آقاسعیدراکه بهنگام تخریب مینار ضابط امروزیرفوایدعامه داودخان بود ووزیرمذکورنیزدرتخریب مینار نجات سهیم بوده، تائید کرده است.  یکنفرافغان مقیم لاس انجلس موسوم به آقای احمدسهیل ایام میگوید که خانۀ اقاربش درسرک شاه شهید نزدیک کابل ننداری بوده واوخودش نیز در کابل بوده وخبرداردکه مینارنجات در سال 1355 دردورۀ جمهوریت مرحوم داودخان تخریب شده است.دونفرافغان ازکابل توسط ایمیل شهادت داده اندکه

مینارنجات دردورۀداودخان تخریب شده وازین کارمرحوم داودخان بحیث یک اقدام نیک برای اتحادملی تمجید کرده اند.

2- عقیده به تخریب مینارنجات در دورۀکمونستی بعداز کودتای 7 ثور 1358- 1978 :

تعداد افغانهائیکه عقیده دارند مینارنجات بعدازکودتای کمونستی 7 ثورتخریب شده، درامریکا وهم از داخل افغانستان زیاداست- عده ای عقیده دارندکه به امرحفیظ الله امین تخریب شده وعده ای اصرارمیورزند که به امرببرک کارمل تخریب شده است- سه نفرافغان ازکابل که نامهای شانراذکرنمیکنم ولی درپورتال موجوداست، یکی میگوید خانۀ من در شیوکی است ومن هرروز توسط بایسکل بکابل می آمدم، ودیگری میگویدمن دربگرامی و سومی میگوید در سیدنورمحمدشاه مینه سکونت دارم وهرروز ازراه چمن  تیرمیشویم، این مینار دردورۀ جمهوریت داودخان پابرجا بوده ودر دورۀ کمونستی تخریب شده است. تعداد افغانهای مهاجر درامریکاواروپا که سندوثبوت نداشته، ولی باساس قراین عقیده دارند مینارنجات دردروۀکمونستی بعداز کودتای 7 ثور تخر یب شده، زیاد است.

نکتۀ قابل تذکربه ارتباط ادعای تخریب مینارنجات دردورۀ کمونستی اینست که من ازاواخر سال 1977 تاماه مارج 1980 درکابل بودم ودرپوهنحی ادبیات تدریس میکردم، اگر این میناررا حفیظ الله امین یا ببرک کارمل تخریب میکرد، اینکار را بحیث یک اقدام انقلابی تشهیرمیکردند ودرجراید منعکس میگردید، اما چنین خبری درآنوقت منتشرنشده است.

ازمیان کمونستهای شناخته شدۀافغان که دراروپا،امریکا وکابل سکونت دارند، تنها آقای دستگیرپنجشیری که دراولین کابینۀ کمونستی وزیرفوایدعامه بود، واکنون در امریکاسکونت دارد، بوسیلۀدگروال خان آقاسعید شهادت داده که مینار نجات دردورۀ جمهوریت داودخان تخریب شده است.

باذکرمراتب فوق، اکنون من ازروزنامۀوزین(سرخط)تقاضامیکنم تا توسط ژورنالستان وتماسهای خود بامیدیای کابل، ازهموطنان محترمی که بعداز دورۀجمهوریت محمدداود خان درکابل حیات دارند وهم ازاهل خبره، وهم ازوزارت فوایدعامه و شاورالی کابل واکادمی علوم افغانستان، بپرسند وتحقیق کنند که مینارنجات درکدام دوره تخریب شده است؟ از دانشمندانی از قبیل محترمان استادعبدالروف لیوال،داکترنبی مصداق، استادحبیب الله رفیع، صدیق پتمن، محمدعارف رسولی، خوشحال آصفی، عصمت قانع، داکتر ظریف امین یار وباری جهانی تقاضا میشود از کابل نشینانی مانند آقایان یونس قانونی وکریم خلیلی وامثال شان بپرسندوحقیقت را برملا سازند.

مینارنجات سه دوره دارد: دورۀاعمار وموجودیت آن از آغازسلطنت نادرشاه1309 تا اخیردورۀسلطنت ظاهرشاه که هرسال یکروز بنام جشن نجات تجلیل میشده است – دورۀدوم، دورۀ تخریب وغیبت آن که باید معلوم شود از سال دوم دورۀ جمهوریت داودخان (سال 1355)است یادورۀکودتای کمونستی(سال 1358)؟؟؟ تاامروز،سال 1395- دوورۀسوم آن، تصمیم ملیگرایان افغان برای اعمارمجددمینارنجات است که ازتاریخ اعمار آن شاید در سال 1396 آغاز یابد. این سه دوره هرکدام جزء تاریخ معاصر افغانستان است که نمیتوان آنرا نادیده وموجبات آنرا نادانسته انگاشت !

هدف سعی وتلاش من خدمتی است برای روشن ساختن یک گوشۀ تاریخ افغانستان تامعلوم شودمینارنجات درکدام دوره تخریب شده وموجبات آن چه بوده است– کریدت این خدمت بهمه ذواتی تعلق میگیردکه درین راه سهم میگیرندومفاد آن ازآنِ تاریخ افغانستان است. و من الله التوفیق. با عرض احترامات

خدمتگارافغانستان–داکترسیدخلیل الله هاشمیان – مورخ اول دسامبر 2016

ستاسي کمینټ به د پاڼی د مدیریت تر کتني وروسته خپور شي .

Your comment will be published after review by Directorate

Kommentare

Es sind noch keine Einträge vorhanden.
Bitte geben Sie den Code ein
* Pflichtfelder