26.11.2018 (05.09.1307)
سنگ بزرگ حکومت موقت
حمید ارجمند

از زمانی که زلمی خلیل‌زاد، نماینده امریکا در امور صلح افغانستان، دور دوم صحبت‌هایش را با طالبان آغاز کرده است، مساله‌ی حکومت موقت نیز مطرح شده است. این در حالی است که هم طالبان و هم خلیل‌زاد طرح شدن ایده‌ی «حکومت موقت» و تعویق انتخابات ریاست جمهوری در گفت‌وگوهای اخیر را رد کرده‌اند. حکومت نیز روی برگزاری انتخابات، پیوسته پافشاری دارد.

به گزارش بی‌بی‌سی، شماری از رسانه‌ها خبرهایی مبنی بر توافق امریکایی‌ و طالبان بر سر تشکیل حکومت موقت در افغانستان و تعویق انتخابات ریاست جمهوری در این کشور را نشر کرده بودند. طالبان این ادعاها را تکذیب کرده و آن را تلاشی برای ایجاد شک در بین اعضای گروه‌شان خواندند. آقای خلیل‌زاد نیز بحث روی تشکیل حکومت موقت با طالبان را تکذیب کرده است.

قبل از این خبرگزاری اسوشیتدپرس به نقل از منابعی از طالبان نگاشته بود که طالبان با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در اپریل ۲۰۱۹ مخالفت ورزیده‌اند. به عوض انتخابات، طالبان پیشنهاد تشکیل یک اداره‌ی موقت به ریاست عبدالستار سیرت را داده‌اند.

راه حل ممکن

با توجه به مقدماتی بودن گفت‌وگوهای خلیل‌زاد با طالبان و هم‌چنان عدم حضور حکومت افغانستان در این گفت‌وگوها، رد طرح حکومت موقت از سوی تمام طرف‌ها تعجب‌برانگیز نیست. معمولاً پس از این که طرف‌های دخیل به طور جدی روند گفت‌وگوهای صلح را آغاز می‌کنند، چنین طرح‌هایی مطرح شده و روی آن بحث صورت می‌گیرد.

حتا اگر گزارش اسوشیتدپرس را نیز نادیده بگیریم، طرح اداره‌ی موقت دیر یا زود مطرح می‌گردد و به دلایل مختلف پی‌آمد طبیعی گفت‌وگوهای صلح خواهد بود. در ایده‌آل‌ترین وضعیت، بهترین سناریو ادغام طالبان در حکومت موجود و پذیرش قانون اساسی از سوی آنان است. ولی بن‌بست در میدان جنگ و نبود چشم‌انداز صلح باعث شده است که حکومت در این کار موفق نگردد. در نتیجه، آن‌چه متصور است شکل‌گیری حکومت فراگیر وحدت ملی با حضور تمام جریان‌های سیاسی است.

در حال حاضر، طالبان به صورت رسمی و خصوصی مذاکرات با حکومت افغانستان به رهبری اشرف غنی را رد کرده‌اند. آن‌ها در کل چیزی به نام «حکومت افغانستان» و قانون اساسی را که اساس تشکیل دولت در کشور است، به رسمیت نمی‌شناسند. البته، این موضع‌گیری بخشی از مبارزه این گروه با دولت افغانستان در عرصه‌ی سیاسی است. مشروعیت‌زدایی از دولت و جداکردن مهم‌ترین متحدش هم‌سنگ پیروزی نظامی در میدان نبرد است. طالبان به دلیل گسترش ساحات مورد نفوذ‌شان، خودشان را در موقعیتی می‌بینند که دولت را نادیده گرفته و با امریکایی‌ها وارد مذاکره‌ی مستقیم شوند.

البته، امریکایی‌ها تا فعلاً هم‌چنان رهبری حکومت بر روند صلح را می‌پذیرند و تلاش‌های جاری را در حد زمینه‌سازی برای گفت‌وگوهای جدی میان حکومت و طالبان توصیف کرده‌اند. از یک منظر، این یک موضع اصولی است. دولت افغانستان علی‌رغم مشکلات جدی در انتخابات، نهاد مشروعی است که روی کلیت آن میان مردم و جریان‌های سیاسی توافق و اجماع وجود دارد. هر چند حکومت غنی از محبوبیت پایین برخوردار است اما دولت به عنوان یک نهاد، یک بدیل دموکراتیک در برابر رژیم عقب مانده‌ی «امارت اسلامی»، از مقبولیت عمومی برخوردار است.

اگر طالبان نهایتاً صحبت با جانب حکومت را نپذیرند مذاکرات‌شان با نماینده امریکا شکست خورده و تلاش‌های صلح واشنگتن متوقف می‌شود. ولی به نظر می‌آید که حکومت ترمپ آماده نیست که تلاش‌های نماینده‌گانش به چیزی بزرگ‌تر منجر نگردد. او خیلی افتخار می‌کند که دیپلوماسی‌اش با کوریای شمالی جواب داده است و فشارهایش بر ایران به طور موفقانه‌ای اوج گرفته است و اروپایی‌ها نیز در محافظت ایران در برابر تحریم‌های کمرشکن امریکا موفقیتی به دست نیاورده‌اند.

رییس جمهور امریکا به سربازان این کشور در افغانستان وعده داد که مذاکرات جدی با طالبان در جریان است. آقای ترمپ به خبرنگاران گفت که «ما اکنون در حال مذاکرات بسیار جدی در افغانسان هستیم که شاید بسیاری مردم در مورد آن چیزی ندانند، این بار اول خواهد بود. ببینیم که چه اتفاق می‌افتد، اگر موفق شود بسیار یک چیز بزرگ خواهد بود و از آن خرسند خواهم شد.»

این صحبت‌ها به معنای آن است که این کشور مذاکراتش با نماینده‌گان طالبان را یک فرصت قوی می‌بیند. با توجه به همین سطح انتظارات، طالبان نیز گمان می‌برند که امریکایی‌ها آماده‌ی دادن امتیازات بزرگ به این گروه خواهند بود که البته ایده‌ی خامی است. امتیازاتی که در آن منافع و توقعات گروه‌های دیگر سیاسی، از جمله حکومت در نظر گرفته نشده باشد، عملی شدنی نیست. ولی، در جریان مذاکرات اگر طرحی امکان صلح را مساعد سازد، مانند حکومت موقت، به احتمال قوی جریان‌های سیاسی آماده‌ی پذیرش آن خواهند بود. در هر طرحی اگر منافع مردم و جریان‌های عمده‌ی سیاسی و قومی در نظر نگرفته شده باشد، نمی‌تواند به نتیجه‌ای منجر شود.

از حال و هوای جریان‌های سیاسی این گونه پیدا است که آن‌ها در برابر تشکیل حکومت موقت حساسیت منفی از خود نشان نخواهند داد. قبلاً نیز همین جریان‌ها در کنفرانس بن اشتراک ورزیده و از شکل‌گیری اداره‌ی موقت و انتقالی حمایت کردند.

طالبان نیز روی صحبت با جریان‌های سیاسی به جای حکومت تأکید دارند. شکل عملی این صحبت‌ها برگزاری نشست‌های صلح به رهبری سازمان ملل و حمایت غرب و کشور‌های منطقه از جمله روسیه از آن است. برایند چنین نشست‌هایی توافق روی یک اداره‌ی موقت و برگزاری انتخابات سرتاسری با مشارکت طالبان است؛ گزینه‌ای دیگر در شرایط صلح‌آمیز برای طالبان وجود ندارد. البته به شرطی که این گروه با چیزی به نام انتخابات موافقتش را رسماً اعلام دارد.

خلیل‌زاد در کابل به خبرنگاران گفت که طالبان نیز جنگ را راه حل نمی‌دانند. در این حالت توافق سیاسی چیزی جز تشکیل حکومت فراگیر نیست. هر باری که جناح‌های درگیر در افغانستان در میدان نبرد به بن‌بست رسیده‌اند و یا موضوع راه حل صلح‌آمیز برای پایان جنگ داخلی مطرح شده است، هم‌زمان با آن ایده‌ی حکومت فراگیر ملی نیز مطرح شده است.

این بار نیز در همان موقعیت قرار داریم. اصرار طالبان بر جنگ به طولانی شدنش کمک می‌کند و باعث می‌گردد که غرب حمایت‌هایش را از حکومت افغانستان ادامه بدهد تا طالبان افغانستان را بار دیگر به پناه‌گاه تروریست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بدل نسازند. در این حالت، طالبان باید خود را برای یک دهه جنگ دیگر آماده سازند که منجر به خرابی بیش‌تر کشور و هلاکت گروه وسیعی از مردم خواهد شد.
هشت صبح

ستاسي کمینټ به د پاڼی د مدیریت تر کتني وروسته خپور شي .

Your comment will be published after review by Directorate

Kommentare

Es sind noch keine Einträge vorhanden.
Bitte geben Sie den Code ein
* Pflichtfelder
Bitte beachten Sie, dass die Inhalte dieses Formulars unverschlüsselt sind