28.04.2018 (08.02.1397)
د ثور ۷مه؛ د تورمخو کمونستانو توره کودتا

عبد الهادي

د۱۳۵۷هـ ش کال د ثور۷مه د افغانستان په تاریخ کې یو تور باب دی چې تل به یې افغان مجاهد ولس په یاد ساتي. په هېواد کې د ټولو بدبختیو او وینو بهېدو پیل د همدې تورمخو کمونستانو لخوا د ثور په ۷مه وشو.

په افغانستان کې د بدبختیو ورځ له ۱۳۴۴هـ ش کال څخه پیل شوې ده، چې په همدې نېټه په مسکو کې څو تورمخو کمونستانو دیموکراټیک ګوند جوړ کړ او په افغانستان کې د نیولو، زنداني کولو او وژلو لړۍ پیل شوه.

داؤد خان پر کمونستانو او کمونستان پر داؤد خان بې باوره وو. د یو بل پر خلاف یې د له منځه وړلو هڅې پیل کړې. خو چې د کابل په زمان خان کلا کې د ۵۰۰ کسانو مړي وموندل شول، داود خان نور د خپل نظام کنټرول له لاسه ورکړ او په دې پوه شو چې کمونستي غړي یې نظام ړنګوي. که یې هر څو بیا کمونستان زنداني کړل، خو په افغانستان کې کمونستانو ځالې جوړې کړې وې.
کمونستانو ته له مسکوه په افغانستان کې د حالاتو د خرابولو قومانده ورکول کېده څو ولس له خپل ژونده تنګ کړي او د هر نظام راتلو ته هرکلی ووايي. همداسې یې وکړل.

 د نورو وژنو ترڅنګ د کمونستانو د کدر غړی میر علي اکبر خیبر ووژل شو.

کمونست میر اکبر خیبر په اصل کې د مسکو استخباراتي ادارې کې.جي.بي په کابل کې د روسي سفیر ابلوف په پلان وواژه، خو په وژنه یې دا ؤدخان تورن کړ. ځکه کمونستانو د خیبر له وژنې وروسته د ثور په پنځمه، په زندان کې، د ثور د ۷مې کرغېړنه کودتا پلان کړه.

د خیبر له جنازې وروسته کمونستانو ځانونه د کابل په ښار کې پټ کړل، خو د داود خان پولیس ورپسې کور په کور ګرځېدل. ۸ تنه کمونستي سرکښان یې زندان ته ولېږل؛ لومړی یې په خپلو نکټایانو لاسونه ورتړل، وروسته یې بیا زولانه او تر سختې څارنې لاندې ونیول.

داود خان له یوې خوا له حکومت څخه کمونستې غړي ویستل، او له بلې خوا یې خپلو پلویانو ته د کمونستې غړو د نیولو امر وکړ.

 په کابل او ولایاتو کې نظامي کمونستانو ته له زندانه د ۸ کمونست مشرانو لخوا د کودتا قومانده ورکړل شوه.

کمونستي غړو ویلي وو د ثور په ۷مه یې د کودتا پلان نه درلود، خو د داؤد خان لخوا نیولو یې پلان بدل کړ. چې خیبر ووژل شو، له جنازې وروسته د ثور په ۷مه د کودتا د پلان په اړه د هېواد مرکز او ولایاتو کې نظامي کمونستانوته دندې ورکړل شوې چې کودتا کامیابه کړي.

پخپله کمونستان وايي چې په زندان کې د کودتا تر پلان دمخه، د کمونست ګوند د دارالانشاء کمېټې مرکزي غړو نور محمد تره کي، ببرک کارمل، د کابل د څلومې زرهدارې  لیوا قوماندان نوراحمد نور او شاه ولي مشوره وکړه چې جنرال قادر به د هوايي ځواک په مشرۍ د هوا او نور احمد نور به د څلورمې زرهدارې لیوا له لیارې پر ارګ اور بل کړي، که چا مقاومت کاوه، وژنې به یې، او د داؤد خان په شمول ټول پلویان به زنداني کړي.

د کمونست ګوند په منځ کې روسانو په هغه وخت کې درز اچولی و، د خلق او پرچم په دوه ډلو یې وېشلي وو، چې په زندان کې یې هم د کودتا په پلان اختلاف سره درلود. په زندان کې د کمونست ګوند د سر غړو نور محمد تره کي، ببرک کارمل، نور احمد نور، ډاکټر شاه ولي، دستګیر پنجشیري، عبدالحکیم شرعي جوزجاني، بارق شفیعي، سلیمان لایق او حفیظ الله امین د ثور کودتا پلان کړه. خو اختلاف یې په دې ؤ چې کارمل ویل د کودتا د کامیابۍ په صورت کې به قادر په دري ژبه په راډیو کې د کمونست حکومت اعلامیه خپروي، خو تره کي ویل چې په پښتو به یې اسلم وطنجار وايي. خبره سره غوټه شوه چې دواړه دې یو د بل پسې ووايي. همداسې وشول؛ د هوا او ځمکې له لیارې پر داؤد خان د ورختلو قومانده ورکړل شوه او ارګ تر بمبار لاندې ونیول شو. راډیو د کمونستانو لاس ته ورغله، په دواړو ژبو د داود د رژیم د نسکورولو اعلاميې خپرې شوې.

داود خان په لومړي سر کې، چې پر ارګ هوايي او ځمکني ګزارونه پیل شول، د خپلې کورنۍ ۳۰ غړي له لاسه ورکړل. له هغه وروسته د داود خان پلویانو د کمونستي څلورمې زرهدارې لیوا د ګزارونو په ځواب کې د ۸۸ لیوا قوماندان خلیلي مقاومت وکړ، خو کمونستانو ارګ او ۸۸ لیوا دواړه د هوا او ځمکې له لارې بمبار کړل.

څه د کمونستانو کرغېړنې ارادې وې او څه د داؤد خان تېروتنې، چې په پایله کې یې د ثور د ۷مې توره کودتا رامنځته شوه او په افغانستان کې د وینو د بهېدو بنسټ تور مخو کمونستانو کېښود. دا نن چې په هېواد کې وینې بهېږي، په اصل کې د دې بنسټ کمونستانو ایښی دی.

دویمه ستره بدبختي دا ده چې همغه تورمخې کمونستان چې  د افغانستان عالمان، پوهان، ډاکټران، د علم، ادب او هنر خاوندان چې د کمونست ګوند غړیتوب یې نه مانه، ژوندي یې تر خاورو لاندی کړل؛ خو، بدبختانه، تر نن ورځې پورې همدا کمونستان د حکومت پر اهمو پوستونو پاتې شول. له کمونستي رژیم راوروسته، په ټولو نظامونو کې، په افسوس سره، پر ځای د دې چې د جنایاتو په مقابل کې کمونستانو ته سزاوې ورکړل شي، په اهمو پوستونو پاتې شول.

 په هره دوره کې پر اهمو پوستونو د کمونستانو په پاتې کېدو له مجاهد ملت سره جفا وشوه. د کمونست په نامه چې په حکومت کې په هره دنده پاتې شوی، دا له افغان مسلمان او مجاهد ملت سره جفا شوې ده:

ستاسي کمینټ به د پاڼی د مدیریت تر کتني وروسته خپور شي .

Your comment will be published after review by Directorate

Kommentare

Es sind noch keine Einträge vorhanden.
Bitte geben Sie den Code ein
* Pflichtfelder
Bitte beachten Sie, dass die Inhalte dieses Formulars unverschlüsselt sind