28.07.2017 (06.05.1396)

خطوط راست در مخطوطات کج

(معرفی یک مجموعه ی پُر ارزش تحقیقی- تاریخی)

مصطفی «عمرزی»

سعی برای فهم در مسایل مبهم تاریخی که مبدل به ایده های فکری و اساس مقولات تضاد و تقابل فرهنگی می شوند، تحقیقات تاریخی را در ابعادی انکشاف داده است که ملموسیت و حس آن چه از نگرش منطقی احساس می شود، در چند دهه ی اخیر، دیدگاه های متفاوتی را بر تواریخ حجیم و مختلفی به وجود بیاورد که در موارد مختلف، مستعمل اند.

در افغانستان ما، فضای بازی که حتی بسیار غیر عقلانی نیز شده است، مخاصمات سیاسی را در حد مسایل مختلف فرهنگی می کشاند. طرف های درگیر- ضم طرح مدعیات، برای کسب حیثیت بیشتر، از داشته های تاریخی، فرهنگی و ادبی به گونه ای استفاده کرده اند که با زیر سوال بردن اصل انسانی بسیاری از آن ها، خطوط راست آن ها در مخطوطات کج، به نفع جناح، قوم و زبان خوانده می شود. چنین اعتقادی در جوامعی که در کنار هم سرنوشت و تاریخ می سازند، می تواند بیشتر از بسیاری پدیده های بیرونی، در جدایی و نفرت، موثر واقع شوند. شناخت اجزای تاریخی ما نشان می دهد که اقوام ساکن در این جا در غنا، تعامل، تشکل و هویت دهی ارزش های انسانی در تاثیر رسمیات تاریخی، خلط اجتماعی و داد و ستد انسانی، مشخصه هایی ایجاد می کنند که اگر پدیده ی سیاسی و تاریخی افغان را تجزیه و تحلیل کنیم، بدون شک اجزای آن از واقعیت هایی شکل       می گیرد که اقوام و فرهنگ های این کشور را تشکیل می دهند.

تحفظ پدیده های انسانی برای احتراز از سیاسی شدن و تفاسیری که ساحه ی آن ها را کوچک می کند، در حالی که وابسته به عزت نفس و طهارت اندیشه است، در دنیای پُر هرج و مرج ما، نیازمند آشکارایی هایی می شود که با نگه داشتن آن ها در «اصل»، قدرت تشخیص برای خوب و بد به گونه ای باشد که از رهگذر سال ها کوشش شماری از افراد خبیر و بی طرف، شناخت ما از مجموعه ی عظیم تاریخی که گویا حاصل زحمات شرقیان و غربیانی ست که غرض نداشته اند، به این واقعیت برسد که در زمان دریافت پاسخ برای حل مشکلات، باور های دست و پا گیر، منشه در مجموعه ای می یابند که می بینیم به نام تاریخ، فرهنگ و ادبیات، گرامی می داشتیم، اما معنی آن ها در فحوای متن و کلام، تعیین خطوط کج برای غلط فهمی و کژپنداری بوده است.

طی چند سال کنکاش و جست و جو برای یافت پاسخ در مسایل تاریخی که باعث قناعت نمی شدند، در حوزه ی زبان دری در ایران، به مواردی برخوردم که نه فقط در عرصه ی تاریخ، بل در حوزه ی فرهنگ و ادبیات، با ادله، سند و قدرت تحلیل، به سوالات بی شماری جواب گفته اند که اگر توفیق تعمیم آن ها را یافتیم، بسا از آن مشکلات ما حل خواهند شد که در جدل سیاسی، شماری به هم می پرند که نوع انسانی- ژنتیک آن ها، بدون تایید هیچ لابراتواری، از حیث همان تواریخ، فرهنگ و ادبیاتی محترم است که با شناخت تحقیقات و روشنگری های جدید، می دانیم چند طبقه ی جعلیات اند و سر به آسمان بی عقلی می سایند.

متاسفانه بر اثر عدم دسترسی کافی به زبان انگلیسی، یافته های من در گرو زحماتی مانده است که به ویژه در جمهوری اسلامی ایران در دو دهه ای که گذشت، در سایه ی تعزیرات و محدودیت های دولتی و باور های رایج فارسیستی، به مشکل بسط می یابند و دسترسی برون مرزی به آن ها، اگر مزیت دنیای مجازی نبود، سال های تاریک ما را در تواریخ تار، سیاه تر نگه می داشتند.

بر اثر اهمیت استفاده از منابع ایرانی در مسایل مورد استفاده ی تاریخی، فرهنگی و ادبی در افغانستان که به گونه ای در تعمیم باور های غلط موثر بوده اند و به بلندترین حد می رسند، یافت تحقیقات روشنگر در ایران، باعث تسهیلاتی می شود که در هنگام معرفی و تکثیر روشنگری های نو، بهانه برای پشت گوش انداختن و چشم پوشی از حقایق، کسانی را تشویق نکند که مثلاً در مجموعه ی سیاسی و فرهنگی گروهک ستمی و دار و دسته ی تنظیمی، هراس دارند که اگر دستاویز آنان برای تفاخر، نقد شود، در حالی که تجربه ی تاریخ سیاسی آنان در صد سال اخیر، بسیار زشت و سیاه است، افشای این واقعیت ها که ادعای آنان برای هژمونی فرهنگی، فوقیت اجتماعی و سطح آگاهی ها، اگر در نمونه ی سیاسی، هیچ حیثیتی ندارند، در نمونه ی تاریخی، فرهنگی و ادبی نیز آن قدر حقیر، کوچک و جعل زده و جهالت پرور است که وقتی کتاب «نگرش نو، بر شاهنامه و فردوسی» را منتشر کردیم، شماری از حامیان آثار سخیف از تعجب خشک شدند که در سیاهی ابیات آن کتاب (شاهنامه)، گاف ها (ندانم کاری ها) در قافیه و ردیف، به ماجرای می ماند که آفریننده گان، فقط خواسته اند مردم را به توهم بیاندازند تا این کاخ نظمی، در چند سده پس از خودش نیز مردم را فقط در خط خیال، از باد و باران گزند نزند.

نسخه های نقد تواریخ، فرهنگ ها و ادبیات مقدس، پاسخ هایی اند که در مسایل انسانی، با وقوف از این حقیقت که خبط، اشتباه و فروگذاشت نیز در تبارز کار انسانی، به این معنی است که در تداوم این سلسله، در تحول و انکشاف طبیعت، تجربیات ناشی از آن، به مجموعه ای از دانشی برسد که راهیان این عادت طبیعت، حداقل در مسایلی خطا نکنند و هوشیار باشند که از گذشته بر اساس ضیاع گذشته گان او، به فهم می رسند.

پیچیده گی های معضلات در دربرگیری همه چیز، راه هایی را که به چند مسیر تکرار    می انجامند، به این دقت نیز می کشانند که با وقوف از تجربیاتی که داریم، نوع اشتباه محدود به مواردی نمی ماند که در پیدایی آن، به فهم رسیدیم. انکشاف و تحول، در پیدایی پدیده هایی که در مجاورت، از شباهت ها، نو بودن، ابداعات و در سایه ی تخلیقات جدید در سرنوشت انسانی که رو به جلو را «آینده» می داند، ناگزیر توجه بر این حقیقت را بیشتر می کند که مشغله ی او برای رفع معضل، هرچند از تجربیات گذشته استعانت می گیرد، اما در آن چه نبود، اما قرار است رونما شود، مستلزم زحمات دیگری ست که تا این چرخه می چرد، برای وقایه و کاستن آسیب ها، نواندیش باشد.

در این مقال، مجموعه ای از تحقیقات بسیار پُر ارزش تاریخی را معرفی می کنم که اهل تاریخ و تحقیق، اگر از قرائت و نگرش آن غافل شوند، به یقین که زیان کرده اند.

«کتاب گونه» های زیر با مزیت تصاویر روشنگر تاریخی، در حالی که ترسیم زحمت ماوقع را به صرف فقط مطالعه ی نوشتار کم می کند، در این خصوصیت (تصویری بودن) به راحتی به گوشه ها، زوایا و باریکی هایی می پردازد که به یقین، اگر اهل مساله نباشیم، درک جعلیات، نارسایی ها، دسبترد ها و تحریف تاریخ- با مشاهده ی یک اثری که تاریخی باشد، معروف و گویا در مدنیت بوده است، نه فقط برای هر کسی آسان نیست، بل هیچ کمکی در راستای شناخت مشکلاتی نمی کند که امروزه جزو لاینفک بحث های سیاسی برای دریافت امتیاز و توهمات برتری و کمتری اقوام ما شده اند.

«9» عنوان «کتاب گونه» ی مطرح در این مقال، دربرگیرنده ی مسایل متنوع تاریخی اند که هریک با نام های:

  1. اسرار باستان شناسی پوریم
  2. امپراتوری های بادکنکی! (پوقانه یی)
  3. ایران شناسی بدون دروغ- 3 قسمت
  4. این جا کلیسا است!
  5. مناره های کج
  6. سنگ ها فریاد می زنند
  7. معبد شیطان
  8. یانیق تپه- 2 قسمت
  9. نقشه ی دارالسلطنت تبریر

خواننده گان افغان را متوجه اصل مسایلی خواهند کرد که در قرابت ها و رسمیات تاریخی ما، تابو هایی اند که به نفع گروهک های ستیزه جو و مدعی، گویا غیر قابل نقد می باشند.

یادآوری:

از طریق لینک های زیر، «کتاب گونه» های معرفی شده را از سایت «دانشنامه ی افغان»، رایگان دانلود کنید!

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=112sejrlw.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=92bbprbc.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=110cfuyiu.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=112nxsydw.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=97sludeh.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=90iralpa.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=93rlkqad.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=93rplgzd.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=93zhmmid.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=112hxljcw.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=103oxmujn.pdf

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=97fxaszh.pdf

ستاسي کمینټ به د پاڼی د مدیریت تر کتني وروسته خپور شي .

Your comment will be published after review by Directorate

Kommentare

Bitte geben Sie den Code ein
* Pflichtfelder
Es sind noch keine Einträge vorhanden.